{"id":1879,"date":"2020-05-15T00:09:39","date_gmt":"2020-05-14T22:09:39","guid":{"rendered":"http:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/?p=1879"},"modified":"2021-11-10T11:46:56","modified_gmt":"2021-11-10T10:46:56","slug":"das-haus-in-der-stadt-vor-1300","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/das-haus-in-der-stadt-vor-1300\/","title":{"rendered":"Das Haus in der Stadt vor 1300\u00a0"},"content":{"rendered":"<p><!--more--><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Das Haus in der Stadt vor 1300<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Die Stadt ist eine zentrale, pr\u00e4gende Struktur der modernen europ\u00e4ischen Gesellschaft seit dem Hochmittelalter. Dazu ist aus Sicht der Rechts-, Wirtschafts- und Sozialgeschichte seit dem 19. Jahrhundert intensiv geforscht worden. Die nordalpine europ\u00e4ische Stadt als bauliche Struktur entwickelte sich im Wesentlichen im 12.\/ 13. Jahrhundert. Die \u00dcbersichtswerke zur gebauten Stadt, die es gibt, pr\u00e4gen bis heute die bildliche Darstellung der fr\u00fchen mittelalterlichen Stadt. Im Zentrum stand dabei neben dem Sakralbau immer das Wohnhaus der Oberschicht und die Unterscheidung zwischen Stein- und Holzbau. Diese fr\u00fchen Werke basieren auf dem Forschungsstand der Nachkriegszeit, bevor wichtige neuen Entdeckungen bzw. Methoden und systematische Untersuchungen etabliert wurden (moderne Bauforschung, Mittelalterarch\u00e4ologie, Dendrochronologie). Erste neue \u00dcberblicke und Bilder brachte dabei die st\u00e4dtische Mittelalterarch\u00e4ologie, vor allem die Grabungen in der Schweiz (Z\u00fcrich Rindermarkt) und in L\u00fcbeck (Alfstra\u00dfe). Die hieraus resultierenden Stadtdarstellungen mussten jedoch f\u00fcr die Rekonstruktion der obert\u00e4gigen Bauten auf den alten Forschungsstand zur\u00fcckgreifen.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Befeuert durch die neue Datierungsm\u00f6glichkeit mittels Dendrochronologie ist den letzten drei\u00dfig Jahren durch Bauforschung bekannt geworden, dass es auch obert\u00e4gig erhaltene Bauten aus der fr\u00fchen Zeit der Stadtwerdung noch in gro\u00dfer Anzahl gibt. Die Darstellung dieser neuen Erkenntnisse verharrt im Wesentlichen bei Einzelbetrachtungen, die bislang nur f\u00fcr einzelne Orte und Regionen zusammenfassend dargestellt worden sind. Obwohl durch die zahlreichen j\u00fcngeren Einzelstudien zu hochmittelalterlichen Profanbauten vielfach widerlegt, wird dennoch bis heute immer wieder auf die bekannten \u00e4lteren, irref\u00fchrenden Stereotype zur\u00fcckgegriffen. Es fehlt schmerzlich ein generalisierender Gesamt\u00fcberblick, der die Einzelerkenntnisse zu einem neuen Bild zusammenf\u00fchrt.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Bez\u00fcglich Ausstattung und Gestaltung von Profanbauten ist der Kenntnisstand insgesamt bedeutend schlechter als zum Bauk\u00f6rper selbst. Oftmals fehlen sogar Einzeluntersuchungen. Hier sind die in den letzten 30 Jahren durch Bauforschung usw. bekannt gewordenen hochmittelalterlichen H\u00e4user kaum untersucht, so dass allein die allenfalls mit sp\u00e4tmittelalterlichen Befunden beginnenden \u00dcberblickswerke die Vorstellung von profanen Raumfassungen pr\u00e4gen.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Verkn\u00fcpft werden im Projekt die bauhistorischen, arch\u00e4ologischen und\u00a0restauratorischen\u00a0Befunde und Funde mit zeitgen\u00f6ssischen Texten: Gro\u00df- und Kleinepen der Zeit werden hinsichtlich ihrer oft auch nur beil\u00e4ufigen Hinweise zu Stadt- und Hausstrukturen ausgewertet. Erste Ergebnisse zeigen, dass hiermit L\u00fccken in der Rekonstruktion der Architekturentwicklung geschlossen werden k\u00f6nnen.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Das Projekt betrachtet die gesamte fr\u00fche Stadt auf Basis der Sachzeugnisse: Das Haus in seiner konkreten Erscheinungsform, Ausstattung, Konstruktion und Nutzung, Lage auf der Parzelle, Lage im Stadtraum. Ziel ist eine generalisierende Darstellung vom mittelalterlichen Haus in der Stadt vor 1300.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Projektleitung<\/strong><span data-contrast=\"auto\"><strong>:<\/strong> Dr.-Ing. habil. Barbara\u00a0Perlich\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(Technische Universit\u00e4t Berlin)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, Prof. Harald Wolter-von dem Knesebeck\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universit\u00e4t Bonn, Kunsthistorisches Institut)<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><strong>Projektgruppe:<\/strong><span data-contrast=\"auto\">\u00a0Prof. Elke Br\u00fcggen\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universit\u00e4t Bonn, Institut f\u00fcr Germanistik)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Julia\u00a0Hurlbeck\u00a0M.A.\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universit\u00e4t Bonn, Kunsthistorisches Institut)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Frank L\u00f6bbecke M.A.\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(Kantonale Denkmalpflege Basel-Stadt)<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">,\u00a0<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">Anna\u00a0Nachtsheim\u00a0M.A.\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universit\u00e4t Bonn, Institut f\u00fcr Germanistik)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, Iris Nie\u00dfen M.A.\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(Technische\u00a0<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">Universit\u00e4t Berlin)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, Dr. Thomas Nitz\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(TLDA)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, Prof.\u00a0Gabri\u00a0van\u00a0Tussenbroek\u00a0<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(Universiteit\u00a0van Amsterdam,\u00a0Faculteit\u00a0der\u00a0Geesteswetenschappen<\/span><\/i><i><span data-contrast=\"auto\">)<\/span><\/i><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><strong>Laufzeit:<\/strong><span data-contrast=\"auto\">\u00a03 Jahre (bis 2022)<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><strong>Finanzierung:<\/strong><span data-contrast=\"auto\">\u00a0DFG<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Tsinghua_University_Logo_svg.png\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-1890 size-full\" src=\"http:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb01.jpg\" alt=\"\" width=\"1603\" height=\"900\" srcset=\"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb01.jpg 1603w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb01-300x168.jpg 300w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb01-768x431.jpg 768w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb01-1200x674.jpg 1200w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb01-614x346.jpg 614w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb01-295x166.jpg 295w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb01-590x332.jpg 590w\" sizes=\"(max-width: 1603px) 100vw, 1603px\" \/><\/a><span data-contrast=\"auto\">Abb01: Reste einer romanischen Kemenate in einem Bau der 1990er Jahre (Erfurt).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Tsinghua_University_Logo_svg.png\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-1886 size-full\" src=\"http:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb02.jpg\" alt=\"\" width=\"1603\" height=\"900\" srcset=\"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb02.jpg 1603w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb02-300x168.jpg 300w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb02-768x431.jpg 768w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb02-1200x674.jpg 1200w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb02-614x346.jpg 614w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb02-295x166.jpg 295w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb02-590x332.jpg 590w\" sizes=\"(max-width: 1603px) 100vw, 1603px\" \/><\/a><span data-contrast=\"auto\">Abb02: Arbeit der Projektgruppe: Parzellenstruktur der fr\u00fchen Stadt.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Tsinghua_University_Logo_svg.png\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-1887 size-full\" src=\"http:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb03.jpg\" alt=\"\" width=\"1603\" height=\"900\" srcset=\"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb03.jpg 1603w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb03-300x168.jpg 300w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb03-768x431.jpg 768w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb03-1200x674.jpg 1200w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb03-614x346.jpg 614w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb03-295x166.jpg 295w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb03-590x332.jpg 590w\" sizes=\"(max-width: 1603px) 100vw, 1603px\" \/><\/a><span data-contrast=\"auto\">Abb03: Arbeit der Projektgruppe: Fassungen im Haus vor 1300.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\"><a href=\"http:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Tsinghua_University_Logo_svg.png\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-1888 size-full\" src=\"http:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb04.jpg\" alt=\"\" width=\"1603\" height=\"900\" srcset=\"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb04.jpg 1603w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb04-300x168.jpg 300w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb04-768x431.jpg 768w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb04-1200x674.jpg 1200w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb04-614x346.jpg 614w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb04-295x166.jpg 295w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb04-590x332.jpg 590w\" sizes=\"(max-width: 1603px) 100vw, 1603px\" \/><\/a>Abb04: Arbeit der Projektgruppe: zeitgen\u00f6ssische Begrifflichkeit.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\"><a href=\"http:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Tsinghua_University_Logo_svg.png\"><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-1889 size-full\" src=\"http:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb05.jpg\" alt=\"\" width=\"1603\" height=\"900\" srcset=\"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb05.jpg 1603w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb05-300x168.jpg 300w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb05-768x431.jpg 768w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb05-1200x674.jpg 1200w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb05-614x346.jpg 614w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb05-295x166.jpg 295w, https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Abb05-590x332.jpg 590w\" sizes=\"(max-width: 1603px) 100vw, 1603px\" \/><\/a>Abb05: Arbeit der Projektgruppe: Exkursionen zu erhaltenen Bauten.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Alle Bildrechte: TU Berlin\/ Uni Bonn<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:276}\">\u00a0<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Das Haus in der Stadt vor 1300\u00a0 Die Stadt ist eine zentrale, pr\u00e4gende Struktur der modernen europ\u00e4ischen Gesellschaft seit dem Hochmittelalter. Dazu ist aus Sicht der Rechts-, Wirtschafts- und Sozialgeschichte seit dem 19. Jahrhundert intensiv geforscht worden. Die nordalpine europ\u00e4ische Stadt als bauliche Struktur entwickelte sich im Wesentlichen im 12.\/ 13. Jahrhundert. Die \u00dcbersichtswerke zur [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1897,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1879"}],"collection":[{"href":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1879"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1879\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2188,"href":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1879\/revisions\/2188"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1897"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1879"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1879"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fg.bsg.tu-berlin.de\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1879"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}